«هرچی میگم برو درس بخون، انگار بدتر فرار میکنه.» «تا بالای سرش نباشم کتاب باز نمیکنه.» «برای بازی و گوشی انرژی داره، ولی تا اسم درس میاد خسته میشه!»
این جملهها برای بسیاری از والدین آشنا هستند. اما قبل از اینکه نتیجه بگیریم فرزندمان تنبل است یا به درس علاقه ندارد، باید یک سؤال مهمتر بپرسیم: چرا درس خواندن برای او جذاب نیست؟
ایجاد علاقه به درس در فرزندان معمولاً با بیشتر کردن فشار، تهدید یا تکرار جمله «برو درس بخون» اتفاق نمیافتد. دانشآموز زمانی راحتتر با یادگیری همراه میشود که احساس کند میتواند از پس کار برآید، بخشی از تصمیمها در اختیار خودش است، پیشرفت او دیده میشود و درس فقط مجموعهای از نمره و اجبار نیست.
بهخصوص در دوره نوجوانی، دانشآموزان در مرحلهای از تغییرات سریع شناختی، اجتماعی و روانی قرار دارند و تمایل آنها به استقلال نیز بیشتر میشود.
در این راهنمای مدرسه هما بررسی میکنیم چرا بعضی دانشآموزان انگیزه درس خواندن ندارند، والدین چه کارهایی میتوانند انجام دهند و چه رفتارهایی حتی با نیت خوب ممکن است علاقه فرزند به درس را کمتر کند.
فرزندتان بدون یادآوری شما سراغ درس نمیرود؟ اولین راهحل همیشه کلاس بیشتر یا فشار بیشتر نیست. گاهی باید مشخص شود مشکل اصلی در روش مطالعه، برنامهریزی، ضعف در یک درس، عقبماندگی آموزشی، بینظمی یا نبود انگیزه است. در مدرسه هما در کرج، مدل همیارمحور برای این طراحی شده که وضعیت هر دانشآموز فقط از روی نمره پایان ترم سنجیده نشود. برای آشنایی با مدرسه و دریافت مشاوره رایگان: ☎ ۰۲۶۳۲۲۳۲۰۰۳
اطلاعاتت رو برامون بفرست تا خیلی زود باهات تماس بگیریم.
چرا بعضی دانشآموزان به درس علاقه ندارند؟
قبل از ارائه هر راهکاری باید علت را پیدا کنیم. دو دانشآموز ممکن است هر دو کتابشان را باز نکنند، اما دلیل رفتارشان کاملاً متفاوت باشد.
آریا ریاضی نمیخواند چون چند مبحث قبلی را درست یاد نگرفته و هر بار کتاب را باز میکند احساس میکند «هیچی بلد نیست». مانی درسهایش را بلد است، اما برنامه ندارد و دائماً کار را عقب میاندازد. نگین نمرات خوبی دارد، اما آنقدر از اشتباه کردن میترسد که شروع مطالعه برایش سخت شده است.
از بیرون ممکن است هر سه دانشآموز «بیانگیزه» به نظر برسند. اما آیا میتوان برای هر سه یک نسخه نوشت؟ خیر. به همین دلیل اولین مرحله در ایجاد انگیزه تحصیلی، شناخت علت واقعی رفتار دانشآموز است.
دلایل رایج بیعلاقگی به درس
ممکن است یک یا چند عامل همزمان وجود داشته باشند:
- درس برای دانشآموز بیش از حد دشوار شده است
- پایه درسی او ضعیف است
- روش صحیح مطالعه را نمیداند
- دائماً شکست یا نمره پایین تجربه کرده است
- هدف مشخصی برای درس خواندن ندارد
- برنامه او بیش از حد سنگین است
- فشار خانواده زیاد است
- دائماً با دیگران مقایسه میشود
- محیط مطالعه مناسب نیست
- خواب و استراحت کافی ندارد
- موبایل و سرگرمیهای فوری جذابتر هستند
- احساس میکند هیچ اختیاری درباره برنامه خودش ندارد
- رابطه خوبی با یک درس، دبیر یا محیط مدرسه ندارد
بنابراین جمله «فرزند من درس را دوست ندارد» هنوز جواب نیست؛ فقط صورت مسئله است.
علاقه به درس با انگیزه چه تفاوتی دارد؟
لازم نیست دانشآموز تمام درسها را عاشقانه دوست داشته باشد. خود ما نیز در زندگی بزرگسالی تمام کارهای ضروری را دوست نداریم.
هدف واقعبینانه این نیست که نوجوان هر روز با هیجان بگوید «چه عالی! امروز دو ساعت ریاضی دارم!» بلکه بهتر است به نقطهای برسد که دلیل انجام کار را بداند، بتواند مطالعه را شروع کند، نتیجه تلاشش را ببیند، مسئولیت تحصیل خودش را بپذیرد و برای رسیدن به هدفهایش تلاش کند.
پس گاهی به جای «عاشق درس کردن دانشآموز» باید روی ساختن انگیزه، عادت و مسئولیتپذیری کار کنیم.
چگونه فرزندمان را به درس علاقه مند کنیم؟ ۱۲ راهکار عملی
۱. اول علت را پیدا کنید، بعد راهحل بدهید
اولین سؤال نباید این باشد: «چطور مجبورش کنم درس بخونه؟» سؤال بهتر: «چه چیزی باعث شده درس نخونه؟» میتوانید در یک زمان آرام بپرسید «به نظرت کدوم قسمت درس خوندن بیشتر اذیتت میکنه؟» یا «اگه قرار بود فقط یک چیز تو برنامه درسیات عوض بشه، چی رو عوض میکردی؟» ممکن است جواب چیزی باشد که انتظارش را ندارید.
۲. هدفهای بسیار بزرگ تعیین نکنید
فرض کنید مانی در حال حاضر روزی حدود ۳۰ دقیقه مطالعه مفید دارد. اگر یکدفعه بگوییم «از فردا روزی سه ساعت باید درس بخونی» احتمال شکست زیاد است.
بهتر است هدف بعدی کمی بالاتر از نقطه فعلی باشد. مثلاً هفته اول: ۴۵ دقیقه منظم، بعد ۶۰ دقیقه، و سپس بر اساس نیاز افزایش پیدا کند.
پیشرفت کوچک اما پایدار، بهتر از برنامه بزرگی است که سه روز بعد کنار گذاشته شود.
۳. اجازه دهید دانشآموز در برنامه خودش حق انتخاب داشته باشد
مقایسه کنید: «الان برو ریاضی بخون» در برابر «امشب ریاضی و علوم داری. دوست داری کدوم رو اول انجام بدی؟»
در هر دو حالت باید درس خوانده شود. اما در حالت دوم، دانشآموز در بخشی از تصمیمگیری نقش دارد. همین انتخابهای کوچک میتوانند احساس مالکیت بیشتری نسبت به برنامه ایجاد کنند.
۴. موفقیتهای کوچک را قابل مشاهده کنید
دانشآموزی که مدتها نمره پایین گرفته ممکن است واقعاً باور کرده باشد «من این درس رو بلد نیستم.» در این شرایط فقط گفتن «تو میتونی» همیشه کافی نیست. باید شاهد واقعی پیشرفت ایجاد کنیم.
مثلاً هفته قبل ۴ سؤال از ۱۰ سؤال را درست حل کرده، این هفته ۶ سؤال. به جای تمرکز روی چهار سؤال غلط بگویید «دو سؤال بیشتر از هفته قبل درست جواب دادی.» به این ترتیب پیشرفت برای دانشآموز قابل مشاهده میشود.
۵. درس را به زندگی واقعی متصل کنید
دانشآموز گاهی میپرسد «این به چه درد من میخوره؟» همیشه نباید پاسخ بدهیم «بعداً میفهمی!» گاهی میتوان ارتباط ایجاد کرد:
ریاضی — محاسبه تخفیف، درصد، بودجه، مساحت اتاق یا آمار مسابقات.
علوم — اتفاقهای بدن، برق خانه، خودرو، محیط زیست یا مواد غذایی.
زبان — بازیها، فیلم، موسیقی، سفر و اینترنت.
فارسی — داستان، شعر، تبلیغات، تولید محتوا و شیوه بیان.
هرچه دانشآموز کاربرد یک مفهوم را بیشتر ببیند، آن موضوع کمتر شبیه یک تکلیف بیمعنی خواهد بود.
۶. روش مطالعه را متناسب با درس تغییر دهید
گاهی بچه میگوید «علوم حوصلهام رو سر میبره.» بعد میبینیم روش مطالعه او این است: سه بار پشت سر هم متن کتاب را میخواند! طبیعی است که خسته شود.
میتوان روشها را تغییر داد:
- سؤال و جواب
- فلشکارت
- نمودار
- خلاصهنویسی
- حل نمونه سؤال
- درس دادن به دیگری
- مطالعه گروهی
- مشاهده آزمایش یا مثال کاربردی
۷. مطالعه را به واحدهای کوچک تقسیم کنید
اگر به دانشآموز بگوییم «برو فصل سوم علوم رو بخون» کار بزرگ و مبهم است. اما «صفحه ۴۲ تا ۴۷ رو بخون و به این سه سؤال جواب بده» بسیار مشخصتر است.
میتوان مطالعه را به واحدهای کوچک تقسیم کرد: بخوان → تمرین کن → استراحت کوتاه → ادامه بده. وقتی کار پایان مشخص داشته باشد، شروع کردن آن نیز آسانتر میشود.
۸. فقط نتیجه را تشویق نکنید
اگر تنها چیزی که تشویق میشود نمره ۲۰ باشد، دانشآموزی که ۱۴ گرفته ممکن است تصور کند هیچ بخشی از تلاشش دیده نشده.
اما میتوان رفتارهای مؤثر را نیز دید: «این دفعه زودتر شروع کردی.» «خودت برنامهات رو نوشتی.» این نوع بازخورد به دانشآموز نشان میدهد چه رفتاری ارزش تکرار کردن دارد.
۹. خانه را تبدیل به شعبه دوم مدرسه نکنید
دانشآموز چند ساعت در مدرسه بوده است، بعد کلاس، بعد تکلیف. اگر تمام گفتوگوهای خانه هم درباره نمره، امتحان، تکلیف، کلاس و کنکور باشد، درس ممکن است تمام فضای رابطه والد و فرزند را اشغال کند.
با فرزندتان درباره چیزهای دیگری هم صحبت کنید: فیلم، ورزش، دوستان، علاقهها، برنامه آخر هفته. زندگی دانشآموز فقط کارنامه نیست.
۱۰. محیط مطالعه را ساده و قابل شروع کنید
گاهی مانع شروع درس بسیار کوچک است. دانشآموز باید کتاب را پیدا کند، دفتر را پیدا کند، میز را خالی کند، شارژر گوشی را بردارد، مداد پیدا کند و تازه بعد شروع کند!
یک محیط مشخص با وسایل مورد نیاز، اصطکاک شروع را کمتر میکند. لازم نیست میز بسیار حرفهای باشد؛ فقط مرتب، نسبتاً آرام، دارای نور مناسب و تا حد امکان دور از عوامل حواسپرتی باشد.
۱۱. برنامه را با تفریح دشمن نکنید
اگر پیام والد این باشد «تا وقتی دانشآموزی، کار تو فقط درس خوندنه» ممکن است درس در ذهن نوجوان تبدیل به چیزی شود که تمام بخشهای لذتبخش زندگی را از او گرفته است.
یک برنامه سالم باید برای درس، خواب، ورزش، تفریح، دوستان و خانواده جا داشته باشد.
۱۲. هدف شخصی بسازید، نه فقط هدف والدین
یکی از مهمترین سؤالات این است: دانشآموز برای چه کسی درس میخواند؟ اگر تنها پاسخ این باشد «چون مامانم گفته» یا «که بابام دعوام نکنه»، انگیزه بسیار وابسته به حضور والد خواهد بود.
هدف میتواند در ابتدا ساده باشد: «میخوام ریاضیم از ۱۲ به ۱۵ برسه.» هرچه هدف به خود دانشآموز نزدیکتر باشد، ارزش بیشتری دارد.
وقتی مشکل فقط «انگیزه» نیست: گاهی خانواده ماهها تلاش میکند دانشآموز را علاقهمند کند، در حالی که مشکل اصلی جای دیگری است — ریاضی نمیخواند چون مباحث پایه را بلد نیست، یا روش شروع کردن را بلد نیست. اینجاست که پیگیری فردی اهمیت پیدا میکند. در مدرسه هما کرج، سیستم همیارمحور تلاش میکند مشکل دانشآموز را فقط با عبارتهایی مثل «کمکاری» توضیح ندهد. برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره: ☎ ۰۲۶۳۲۲۳۲۰۰۳
اطلاعاتت رو برامون بفرست تا خیلی زود باهات تماس بگیریم.
داستان مانی؛ چرا «برو درس بخون» دیگر جواب نمیداد؟
مانی پایه هشتم است. مادرش میگوید «تا نگم، اصلاً سمت کتاب نمیره.» برنامه هر روز تقریباً همین است: ساعت ۵ «مانی درس داری»، ۵:۳۰ «مانی گفتم درس داری»، ۶ «مانی گوشی رو بذار کنار»، ۶:۱۵ بحث شروع میشود. بالاخره مانی با ناراحتی پشت میز مینشیند. ۲۰ دقیقه بعد مادر وارد میشود «چقدر خوندی؟» و مانی جواب میدهد «اصلاً نمیخوام بخونم!»
از بیرون چه میبینیم؟ دانشآموز بیانگیزه. اما وقتی مسئله را دقیقتر نگاه میکنیم میبینیم مانی تقریباً هیچ مسئولیتی در برنامه ندارد. مادر زمان شروع، درس، زمان پایان و کنترل گوشی را تعیین میکند و نتیجه را هم بررسی میکند. پس نقش مانی چیست؟ فقط اجرا کردن دستورات.
تغییر کوچک
قرار جدید خانواده این شد: مانی باید تا ساعت ۱۰ شب سه کار را انجام دهد — تکلیف ریاضی، مرور علوم، ۱۵ دقیقه زبان. اما ترتیب و ساعت انجام آن با خودش است. شب فقط نتیجه بررسی میشود.
روزهای اول برنامه کامل اجرا نمیشود. اما به جای اینکه مادر دوباره مدیریت را پس بگیرد، میپرسد «فکر میکنی کجای برنامهات جواب نداد؟» کمکم مانی مجبور میشود خودش درباره زمانش تصمیم بگیرد.
این تغییر به معنی رها کردن دانشآموز نیست؛ یعنی تبدیل نقش والد از مدیر مستقیم به راهنما.
اگر فرزندمان فقط با جایزه درس میخواند چه کنیم؟
«اگه ۲۰ بشی برات گوشی میخرم.» جایزه در بعضی موقعیتها میتواند انگیزه کوتاهمدت ایجاد کند. اما اگر هر فعالیت تحصیلی تبدیل به معامله شود، دانشآموز ممکن است دائماً بپرسد «اگه انجامش بدم چی گیرم میاد؟»
بهتر است تشویق متنوع باشد. گاهی یک فعالیت مورد علاقه، انتخاب برنامه آخر هفته، تحسین مشخص یا جشن گرفتن یک پیشرفت واقعی میتواند کافی باشد.
پول دادن برای نمره خوب درست است؟
نباید یک پاسخ صفر و یکی داد. اما بهتر است سیستم آموزشی خانواده کاملاً به شکل «هر نمره = یک مبلغ» درنیاید. چون هدف اصلی باید این باشد که دانشآموز بهتدریج ارزش یادگیری، پیشرفت، مسئولیت و رسیدن به هدف شخصی را نیز تجربه کند.
اگر فرزندمان میگوید «درس به چه درد میخورد؟»
قبل از سخنرانی درباره آینده، دانشگاه و شغل، بپرسید «کدوم درس رو میگی؟» ممکن است اعتراض او درباره یک درس خاص باشد.
همچنین لازم نیست ادعا کنیم تمام مطالب درسی مستقیماً در زندگی روزمره استفاده خواهند شد. بعضی درسها علاوه بر محتوا، مهارتهایی مانند تحلیل، خواندن، نوشتن، حل مسئله، استدلال و تمرکز را تمرین میدهند.
اگر دانشآموز فقط یک درس را دوست ندارد چه کنیم؟
این موضوع بسیار متفاوت از بیانگیزگی کلی است. اگر فرزندتان همه درسها را عادی میخواند اما فقط از ریاضی فرار میکند، ابتدا همان درس را بررسی کنید.
ممکن است پایه ضعیف باشد، روش تدریس را نفهمیده باشد، یک فصل قدیمی را یاد نگرفته باشد یا از اشتباه کردن بترسد. در این شرایط نسخه «باید بیشتر انگیزه داشته باشی» کافی نیست؛ اول باید مانع آموزشی برطرف شود.
پیش خوانی چگونه میتواند درس را جذابتر کند؟
یک پیشخوانی کوتاه باعث میشود اصطلاحات آشناتر باشند، دانشآموز سؤال داشته باشد و بهتر بفهمد معلم درباره چه چیزی صحبت میکند.
درس خواندن گروهی برای افزایش انگیزه خوب است؟
برای بعضی دانشآموزان بله. اگر دانشآموز از مطالعه طولانی و انفرادی خسته میشود، جلسه کوتاه گروهی میتواند تنوع خوبی باشد. اما اگر جلسه تبدیل به دورهمی شود، نتیجه برعکس خواهد بود.
نقش نمره در انگیزه دانشآموز
نمره اطلاعاتی درباره عملکرد دانشآموز میدهد. اما مشکل از جایی شروع میشود که نمره تبدیل شود به تعریف شخصیت دانشآموز. دو دانشآموز با نمره ۱۲ ممکن است شرایط کاملاً متفاوتی داشته باشند.
پس بعد از هر نتیجه بهتر است سؤال کنیم: چه چیزی باعث این نتیجه شد؟
چگونه درباره نمره پایین صحبت کنیم؟
مثلاً نگین ۱۳ گرفته است. به جای «چرا ۱۳؟» میتوان پرسید «قبل امتحان چطور خوندی؟» یا «مشکل بیشتر بلد نبودن بود یا بیدقتی؟» به این ترتیب کارنامه از یک ابزار قضاوت به ابزار بازخورد تبدیل میشود.
نقش والدین در ایجاد علاقه به درس
والد قرار نیست انگیزه را مانند یک وسیله از بیرون داخل دانشآموز قرار دهد. اما میتواند محیطی ایجاد کند که انگیزه راحتتر شکل بگیرد. والد میتواند:
- شنونده باشد
- پیشرفت را ببیند
- فشار غیرضروری را کاهش دهد
- نظم ایجاد کند
- حق انتخاب بدهد
- هدف را کوچک کند
- با مدرسه ارتباط داشته باشد
- هنگام مشکل به جای برچسب زدن دنبال علت باشد
۱۰ اشتباه رایج والدین که علاقه به درس را کمتر میکند
۱. تکرار دائمی «برو درس بخون»
هرچه جملهای بیشتر تکرار شود، اثر آن کمتر میشود. به جای یادآوری دائمی، برنامه مشخص داشته باشید.
۲. مقایسه با دیگران
«آریا رو ببین.» «همکلاسیت ۱۹ شده.» بهتر است فرزند را با عملکرد قبلی خودش مقایسه کنید.
۳. تهدید کردن
«اگه نمرهات کم بشه گوشی رو میگیرم.» ممکن است برای مدت کوتاهی دانشآموز را پشت میز بنشاند، اما بهتنهایی علاقه به یادگیری نمیسازد.
۴. برچسب «تنبل»
وقتی میگوییم «تو تنبلی» یک شخصیت تعریف کردهایم. اما اگر بگوییم «این هفته سه بار درسهات رو به شب آخر انداختی» یک رفتار مشخص داریم که قابل تغییر است.
۵. کنترل لحظهبهلحظه
«شروع کردی؟» «چقدر خوندی؟» «تموم شد؟» این نوع نظارت میتواند مسئولیت را از دانشآموز بگیرد.
۶. انجام تکالیف به جای فرزند
هدف تکلیف فقط درست بودن جواب نیست. تلاش برای رسیدن به جواب نیز بخشی از یادگیری است.
۷. برنامهریزی کامل به جای دانشآموز
والد میتواند کمک کند، اما بهتر است دانشآموز نیز در تصمیمگیری نقش داشته باشد.
۸. نادیده گرفتن علاقههای غیر درسی
اگر نوجوان به موسیقی، ورزش، برنامهنویسی، نقاشی یا بازی علاقه دارد، این علاقه دشمن تحصیل نیست.
۹. توجه فقط هنگام نمره پایین
اگر هنگام ۱۸ گرفتن هیچ اتفاقی نمیافتد اما هنگام ۱۲ گرفتن خانه وارد بحران میشود، دانشآموز یاد میگیرد تحصیل بیشتر منبع اضطراب است تا رشد.
۱۰. انتظار تغییر فوری
عادت تحصیلی در یک شب ساخته نشده که در یک شب نیز اصلاح شود. باید چند هفته رفتارهای کوچک را پیگیری کرد.
اگر فرزندم میگوید «من خنگم» چه بگویم؟
فوراً نگویید «نه! تو خیلی باهوشی.» بهتر است اول بفهمید این باور از کجا آمده؛ مثلاً «چی باعث شده این فکر رو بکنی؟»
حالا مسئله را دقیق کنید. به جای «من ریاضی بلد نیستم» بگویید «فعلاً معادله رو خوب بلد نیستی.» اولی درباره کل توانایی فرد است؛ دومی درباره یک مهارت مشخص که میشود روی آن کار کرد.
اگر هیچ روشی جواب نداد چه کنیم؟
اگر بیانگیزگی طولانی شده، در بیشتر فعالیتها دیده میشود یا با تغییرات قابل توجه دیگری در رفتار همراه شده است، بهتر است موضوع فقط به «درس نخواندن» تقلیل داده نشود و با مشاور مدرسه یا متخصص مناسب بررسی شود.
نقش مدرسه در علاقهمند کردن دانشآموز به یادگیری
همه مسئولیت بر دوش خانواده نیست. دانشآموز وقتی احساس میکند دیده میشود، میتواند سؤال بپرسد، اشتباه کردن برایش فاجعه نیست و پیشرفت او پیگیری میشود، تجربه متفاوتی از آموزش خواهد داشت.
مدرسه هما و مدل همیارمحور
در سایت رسمی مدرسه هما، سیستم آموزشی مجموعه بهعنوان «همیارمحور» معرفی شده و برای هر دانشآموز وجود پشتیبان آموزشی، مشاور شخصی و همیار ذکر شده است.
هدف نهایی همچنان استقلال دانشآموز است؛ همیار قرار نیست به جای دانشآموز درس بخواند، بلکه ساختار پیگیری را تقویت میکند.
یک برنامه ۷ روزه برای شروع دوباره درس خواندن
اگر فرزندتان مدتی است تقریباً هیچ برنامه درسی منظمی ندارد، از برنامه بسیار سنگین شروع نکنید.
روز اول
فقط وضعیت درسها مشخص شود. چه چیزهایی عقب مانده؟
روز دوم
یک درس سادهتر انتخاب شود. ۲۰ تا ۳۰ دقیقه مطالعه موفق.
روز سوم
یک تکلیف عقبافتاده کامل شود.
روز چهارم
یک درس دشوار به بخشهای کوچک تقسیم شود.
روز پنجم
یک نمونه سؤال یا تمرین حل شود تا نتیجه مطالعه دیده شود.
روز ششم
برنامه هفته بررسی شود. چه چیزی جواب داد؟ چه چیزی جواب نداد؟
روز هفتم
یک برنامه ساده برای هفته بعد نوشته شود.
هدف این هفته بازگشت به حرکت است؛ نه تبدیل شدن ناگهانی به دانشآموز ایدهآل.
چکلیست والدین برای افزایش انگیزه تحصیلی
این هفته بررسی کنید:
☐ حداقل یک بار بدون نصیحت درباره درس با فرزندم صحبت کردهام
☐ علت اصلی مشکل را حدس نزدهام و از خودش پرسیدهام
☐ او را با دانشآموز دیگری مقایسه نکردهام
☐ حداقل یک پیشرفت مشخص را دیدهام
☐ برنامه را کاملاً به جای او ننوشتهام
☐ یک حق انتخاب واقعی به او دادهام
☐ برنامه شامل زمان استراحت و تفریح بوده است
☐ درباره یک نمره پایین بدون دعوا صحبت کردهایم
☐ اگر یک مشکل تکرار شده، با مدرسه یا همیار در میان گذاشتهام
اگر بیشتر این موارد انجام میشوند، احتمالاً مسیر شما از وادار کردن دانشآموز به درس خواندن به سمت کمک به شکلگیری مسئولیت تحصیلی حرکت کرده است.
درس خواندن نباید هر روز به میدان کشمکش بین والد و نوجوان تبدیل شود. اگر به دنبال مدرسه متوسطه اول در کرج هستید، میتوانید با مدرسه هما آشنا شوید. شعبه پسرانه متوسطه اول مدرسه هما – غیاثیه، کرج، میدان توحید، جنب درمانگاه نفت، پلاک ۱۰۲ — ☎ ۰۲۶۳۲۲۳۲۰۰۳ — مشاوره تحصیلی، اونم رایگان!
اطلاعاتت رو برامون بفرست تا خیلی زود باهات تماس بگیریم.
جمعبندی؛ چگونه فرزندمان را به درس علاقه مند کنیم؟
ایجاد علاقه به درس با یک جمله، جایزه یا کلاس بیشتر اتفاق نمیافتد. ابتدا باید بفهمیم: چرا دانشآموز از درس فاصله گرفته است؟
سپس میتوانیم متناسب با علت:
- هدفها را کوچک کنیم
- حق انتخاب بیشتری بدهیم
- پیشرفت را قابل مشاهده کنیم
- روش مطالعه را تغییر دهیم
- درس را به زندگی واقعی مرتبط کنیم
- فشار و مقایسه را کاهش دهیم
- برنامهای متعادل بسازیم
- و مسئولیت را بهتدریج به خود دانشآموز برگردانیم
مهمترین تغییر شاید همین باشد: به جای اینکه هر روز از خودمان بپرسیم «چطور کاری کنم بچهام درس بخواند؟» بپرسیم «چه چیزی لازم است یاد بگیرد تا خودش بتواند مسئولیت درس خواندنش را به عهده بگیرد؟»
سوالات متداول درباره ایجاد علاقه به درس در فرزندان
- چگونه فرزندم را به درس خواندن علاقه مند کنم؟
ابتدا علت بیعلاقگی او را پیدا کنید. سپس با هدفهای کوچک، دادن حق انتخاب، تغییر روش مطالعه، توجه به پیشرفت و کاهش فشار به او کمک کنید مسئولیت بیشتری نسبت به تحصیل خودش پیدا کند.
- اگر فرزندم اصلاً درس نمیخواند چه کار کنم؟
قبل از تنبیه یا فشار بیشتر بررسی کنید آیا مشکل مربوط به ضعف درسی، روش مطالعه، برنامهریزی، تمرکز، انگیزه یا شرایط دیگری است. راهکار باید متناسب با علت انتخاب شود.
- آیا جایزه دادن باعث علاقه به درس میشود؟
جایزه ممکن است در کوتاهمدت انگیزه ایجاد کند، اما بهتر است تمام انگیزه دانشآموز به پاداش بیرونی وابسته نشود. تلاش، پیشرفت و مسئولیتپذیری نیز باید دیده شوند.
- آیا گرفتن گوشی باعث میشود دانشآموز بیشتر درس بخواند؟
اگر گوشی عامل اصلی حواسپرتی باشد، تعیین قوانین مشخص برای استفاده از آن میتواند کمک کند؛ اما گرفتن گوشی بهتنهایی علت بیانگیزگی یا ضعف درسی را برطرف نمیکند.
- چرا فرزندم برای بازی انگیزه دارد ولی برای درس نه؟
بازی معمولاً هدف روشن، بازخورد سریع و احساس پیشرفت ایجاد میکند؛ در حالی که یک تکلیف درسی ممکن است بزرگ، دشوار یا مبهم به نظر برسد.
- آیا باید هر روز به فرزندم یادآوری کنم درس بخواند؟
بهتر است بهتدریج یادآوریهای مداوم جای خود را به برنامه و مسئولیت مشخص بدهند.
- آیا مقایسه کردن با دانشآموزان موفق ایجاد انگیزه میکند؟
معمولاً مقایسه با دیگران میتواند فشار و مقاومت ایجاد کند. مقایسه عملکرد دانشآموز با گذشته خودش اطلاعات مفیدتری درباره پیشرفت میدهد.
- اگر فرزندم فقط یک درس را دوست ندارد چه کنیم؟
ابتدا همان درس را بررسی کنید. ممکن است ضعف پایه، تجربه شکست، نفهمیدن یک مبحث یا روش نامناسب مطالعه باعث فرار از آن درس شده باشد.
- چه زمانی بی انگیزگی تحصیلی نیاز به بررسی جدیتر دارد؟
اگر بیانگیزگی طولانی شده، به فعالیتهای متعدد گسترش یافته، افت قابل توجه عملکرد ایجاد کرده یا با تغییرات مهم دیگری در رفتار همراه شده است، بهتر است موضوع با مشاور مدرسه یا متخصص مناسب بررسی شود.
